Saturday, June 2, 2007

ျမန္မာလူမ်ိဳးတုိင္းသိသင္႕ စရာ အသည္းေရာင္ဘီပိုးႏွင္႕ အသည္းကင္ဆာ

ဘေလာ႕ဂါေလးေရးထားတဲ႕ အသည္းေရာင္ဘီပိုးအေၾကာင္း အနည္းအက်ဥ္းဆိုတာကိုလဲ ဖတ္ဖူးပါတယ္။
ကုိယ္တိုင္ ဆရာ၀န္မဟုတ္ေပမဲ႕ လဲ ကုိယ္ခ်စ္ခဲ႕ ဖူးသူက ဘီပိုးရွိတယ္ဆိုေတာ႕ ဒီအေၾကာင္းေလးကို ႏႈိုက္ႏႈိက္ခၽြတ္ခၽြတ္သိခ်င္လို႕ ေလ႕လာမိရာက ဖိုရမ္ထဲမွာ ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္က ဘာသာျပန္တင္ေပးထားတာမလို႕ ခုအခ်ိန္ရတုန္းေလး ရိုက္တင္ျပီး ေ၀မွ်လိုက္တာပါ။

အသည္းေရာင္ ေရာဂါ ဘီဗိုင္းရပ္စ္ (ဘီပိုး အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ)
ျမန္မာလူမ်ိဳးတုိင္းသိသင္႕ စရာ အသည္းေရာင္ဘီပိုးႏွင္႕ အသည္းကင္ဆာ

အသည္းေရာင္ေရာဂါ ဘီဗိုင္းရပ္စ္ (ဘီပိုး ဆိုတာဘာလဲ)
“ဘီပိုးသည္ အျဖစ္အမ်ားဆံုးႏွင္႕ အဆိုးရြားဆံုး အသည္းေရာဂါျဖစ္သည္။
အသည္းကင္ဆာႏွင္႕ အသည္းပ်က္စီးျခင္းမ်ား ျဖစ္ကာ အသက္တိုႏိုင္သည္။
ျမန္မာလူမိ်ဳး ဆယ္ေယာက္ေလာက္တြင္ တစ္ေယာက္ နာတာရွည္(ရာသက္ပန္) အသည္းေရာင္ ေရာဂါ ဘီပိုး ရွိႏုိင္ပါသည္။
အမ်ားစုမွာ ေရာဂါရွိ၍ရွိမွန္း မသိၾကပါ။
ေရာဂါရွိသူ ေလးေယာက္တြင္ တစ္ေယာက္ အသည္းကင္ဆာ အသည္းပ်က္စီးမႈေၾကာင္႕ ေသႏိုင္ပါသည္။ ထိထိေရာက္ေရာက္ ၾကတ္မတ္ကုသပါလွ်င္ အသည္းပ်က္စီးမႈမရွိေအာင္ ေရွာင္ရွားႏိုင္ပါသည္။
သင္ေရာဂါရွိေစကာမူ က်န္းမာေနသည္ဟု ထင္တတ္ပါသည္။”

“ဘီပိုးသည္ ရံဖန္ရံခါ ေရာဂါလကၡဏာ မျပတတ္ေသာေၾကာင္႕ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းပါသည္။ အသည္းစစ္ေဆးမႈ အေျဖမွာပံုမွန္ ျဖစ္ေနတတ္ပါသည္။ အသည္းေရာဂါ လကၡဏာျပေသာ အခ်ိန္ (ဗိုက္နာျခင္း၊ အသား၀ါျခင္း၊ မ်က္လံုး၀ါျခင္း၊ ဆီးမဲျခင္းမ်ား တြင္ ထိေရာက္ေသာ ကုသမႈ ရေစကာမူ ေနာက္က်တတ္ပါသည္။”

ေရာဂါကူးစက္မႈ HIV အတိုင္းျဖစ္ပါသည္။
၁။ အေမမွ ကေလးသို႕ ကူးစက္ျခင္း
ဘီပိုးသည္ အေမမွ ကေလးသို႕ မီးဖြားခ်ိန္တြင္ ကူးစက္မႈ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။
၂။ ေသြးမွ တဆင္႕ ကူးစက္ျခင္း
ဘီပိုးသည္ ေရာဂါပိုးရွိေသာ ေသြးမွ တဆင္႕ ကူးစက္ႏိုင္ပါသည္။ ကူးစက္ပံုမ်ားမွာ
- အနာႏွင္႕ အနာ တုိက္ရိုက္ထိေတြ႕ မႈ
- မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓါးႏွင္႕ သြားပြတ္တံမ်ား စုေပါင္း၍သံုးျခင္း
- ေဆးမင္ေၾကာင္ထိုးျခင္း၊ ေဆးထိုးျခင္း၊ နားေဖါက္ျခင္းတုိ႕ တြင္ အပ္မ်ားကို ျပန္၍သံုးျခင္း
- ေဆးထိုးအပ္၊ ေဆးထုိးျပြန္မ်ားကို ျပန္သံုးျခင္း
၃။ လိင္ဆက္ဆံမႈ မွတဆင္႕ ကူးစက္ျခင္း
ဘီပိုးသည္ ေရာဂါရွိသူႏွင္႕ အကာအကြယ္မသံုးပံ လိင္ဆက္ဆံပါက ကူးစက္ႏိုင္သည္။


ဘီပိုးသည္ အစာႏွင္႕ ေရမွ မကူးစက္ႏိုင္ပါ
ဘီပိုးကူးစက္မႈႏွင္႕ ပါတ္သက္လွ်င္ အယူလြဲမႈမ်ား ရွိပါသည္။
ဘီပိုးသည္ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားမွတဆင္႕ လံုး၀မကူးႏိုင္ပါ။
- အစာ၊ ေရ အတူူတူစားျခင္း
- ပန္းကန္၊ ခြက္၊ ဇြန္း ခက္ရင္း အတူတူသံုးျခင္း
- ေန႕ တဓူ၀ ပံုမွန္ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံျခင္း
- ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္း
- ဖက္ရမ္း နမ္းရႈတ္ျခင္း
- ႏို႕ခ်ိဳ တိုက္ေကၽြးျခင္း
အကယ္၍ ဘီပိုးရွိပါက သင္႕ ကို္ယ္သင္ ႏွိမ္႕ ခ် ဆက္ဆံျခင္း၊ လူေတာ သူေတာ မတိုးျခင္း၊ အားငယ္ေၾကာက္ရြ႕ံ ျခင္းျဖစ္ရန္မလိုပါ။

ဘီပိုးရွိပါက သင္ဘာလုပ္သင္႕ သလဲ။

ဘီပိုးရွိ မရွိ စစ္ေဆးပါ။
သင္က်န္းမာပံုေပါက္ေနေစကာမူ၊ ပံုမွန္ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးရန္လုိအပ္ပါသည္။
သင္႕ ဆရာ၀န္ကို ေအာက္ပါ ေသြးႏွင္႕ ဓါတ္မွန္စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ရန္ေတာင္းဆိုပါ။

Every

Test

Screens for

ေျခာက္လတခါ

အသည္းအင္ဇိုင္းစစ္ေဆးမႈ(ေသြးစစ္)
အသည္းကင္ဆာစစ္ေဆးမႈ(ေသြးစစ္)

အသည္းပ်က္စီးမႈ
အသည္းကင္ဆာ

တစ္ႏွစ္တစ္ခါ

တီဗီ ဓါတ္မွန္ စစ္ေဆးမႈ

အသည္းကင္ဆာ



အကယ္၍ သင္႕ တြင္ အသည္းေျခာက္ေရာဂါ (သို႕ မဟုတ္) မိသားစုတြင္ အသည္းကင္ဆာျဖစ္ေသာသူ ရွိပါက တီဗီဓါတ္မွန္ ေျခာက္လ တစ္ၾကိမ္ရိုက္သင္႕ ပါသည္။ ေစာေစာသိပါက အသည္းကင္ဆာကို ေအာင္ျမင္စြာ ကုသႏိုင္ပါသည္။

ဘီပိုးရွိေသာလူတိုင္း ေဆးကုသမႈ ျပဳရန္မလိုပါ။
သို႕ေသာ္ အသည္းအင္ဇိုင္း တက္ေနပါက အသည္းပ်က္စီးမႈ စတင္ေနျပီျဖစ္ေသာေၾကာင္႕ ဗိုင္းရပ္စ္ ႏွိမ္ႏွင္းေဆးမ်ားျဖင္႕ ကုသျခင္း စတင္ႏိုင္ပါသည္။
အသည္းေရာင္ဘီပိုးေပ်ာက္ေသာေဆး မေပၚေသးေစကာမူ ထိေရာက္မွန္ကန္ေသာ ကုသမႈသည္ အသည္းကင္ဆာႏွင္႕ အသည္းပ်က္စီးမႈ ကို ကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္။ သင္႕ ဆရာ၀န္ကို အစာႏွင္႕ ေဆး၀ါးအဖြဲ႕ ၾကီးမွ အတည္ျပဳေသာ ကုသမႈမ်ားကို ေမးျမန္းပါ။ သင္႕ ကို အသည္းကင္ဆာေဆး၀ါးမ်ား စတင္မည္ဆိုပါက ဘီပိုးကုသမႈပါ တခါထဲ ရရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အဘယ္႕ ေၾကာင္႕ ဆိုေသာ္ ဘီပိုးထၾကြမႈႏွင္႕ အသည္းပ်က္စီးမႈ ျဖစ္ႏိုင္ေသာေၾကာင္႕ ျဖစ္ပါသည္။
အသည္းေရာင္ ေရာဂါ ေအ ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။
အရက္ေသစာ မေသာက္စားပါႏွင္႕
သင္႕ ခ်စ္သူကို ကာကြယ္ပါ (အကာအကြယ္ႏွင္႕ လိင္ ဆက္ဆံပါ)
သင္႕ မိသားစု၊ သင္႕ ခ်စ္သူကို ဘီပိုး ရွိမရွိ စစ္ေဆးျပီး ကာကြယ္ေဆးမထိုးရေသးပါက ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။
သင္ကိုယ္တိုင္ရွိပါက ေမြးကင္းစ ကေလးကို ဘီပိုးကာကြယ္ေဆး အမွတ္(၁) ႏွင္႕ ဘီပိုး အင္ျမဴႏိုဂလို ျဗဴလင္ကို ေမြးျပီးျပီးျခင္းထိုးပါ။ ေရာဂါ ကူးျခင္းမွ ၉၅% ကာကြယ္ျပီးျဖစ္ပါသည္။
ေစာေစာသိေလ ပိုေကာင္းေလ
သင္ ႏွင္႕ သင္႕ မိသားစု ကို ဘီပိုးရွိမရွိ စစ္ေဆးျပီးျဖစ္ရန္လိုအပ္ပါသည္။
ျမန္မာလူမ်ိဳးတိုင္းတြင္ ဘီပိုးသည္ အၾကီးမားဆံုးေသာ က်န္းမာေရး ျပႆနာ ျဖစ္ပါသည္။
စစ္ျဖစ္ေအာင္စစ္ေဆးပါ
သင္႕ ဆရာ၀န္ကို ေဆးစစ္ရန္ေတာင္းဆိုပါ။
ဘီပိုး အန္တီဂ်င္ - သင္႕တြင္ နာတာရွည္ ဘီပိုးရွိမရွိ ျပပါသည္။ ဘီပိုး ကယ္ရီယာ ဟုတ္မဟုတ္ကို ျပပါသည္။
ဘီပိုး အန္တီေဘာ္ဒီ - သင္႕ တြင္ ဘီပိုး ကာကြယ္ႏိုင္စြမး္ ရွိမရွိကို ျပပါသည္။
ဘီပိုး အန္တီဂ်င္ ေသြးစစ္မႈက သင္႕ ကို နာတာရွည္ ဘီပိုး ေရာဂါ ရွိမရွိ သိႏိုင္သည္။
အကယ္၍ သင္႕ တြင္ ဘီပိုး အန္တီဂ်င္၊ အန္တီေဘာ္ဒီ မရွိပါက သင္႕ ထံတြင္ ေရာဂါ ကာကြယ္ႏိုင္စြမ္း မရွိပါ။ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။ သင္႕ ကေလးလဲ ေမြးကင္းစ အခ်ိန္တြင္ ကာကြယ္ေဆးထိုးျပီး ျဖစ္ပါေစ။
ဘီပိုးကာကြယ္ေဆးသည္ သံုးၾကိမ္ ေျခာက္လအတြင္း အစဥ္လိုက္ထိုးရပါသည္။ သင္႕ကို ၇ာသက္ပန္ ေရာဂါ ကာကြယ္မႈ ေပးႏိုင္ပါသည္။ ဘီပိုးကာကြယ္ေဆးသည္ အသည္းေရာင္ ေရာဂါဘီပိုးႏွင္႕ အသည္းကင္ဆာ ကာကြယ္မႈ အတြက္ အလြန္ ထိေရာက္ေသာေဆးျဖစ္ပါသည္။ ကမ ၻာ႕ က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ ၾကီးမွ ပထမဆံုးကင္ဆာ ကာကြယ္ေသာေဆးဟုပင္ တင္စားေခၚဆိုပါသည္။
ညီညြတ္မႈျဖင္႕ ဘီပိုးကို ကာကြယ္ပါ။
အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံလိုအပ္ပါက http://liver.stanford.edu

1 comment:

Steve Evergreen said...

Well, Hepatitis C virus is much more serious than Hep B and HIV. Highly infectious as well. Very common in Burma.